Derek Walcott’s poem “The Gulf”

Derek Walcott’s poem “The Gulf” provides a clue as to where the speaker is. The “airport coffee” indicates that the speaker is at an airport. The second line links to the speaker’s current condition. They come across as not too becoming. They’re described as “sour” and “unshaven.” The final line of the first stanza provides further insight into the speaker’s state. They have “racked nerves”; they’re anxious and perhaps restless.

The three lines in the second stanza seem to merge the speaker’s body with the body of the airplane. The “smoky, resinous bourbon” inside the speaker might also allude to the fuel inside the plane. The mention of the “body” in the second line and the “roar” in the third line reinforces the coupling of the agonized person and the tumultuous airplane.

In the third stanza, the “exhausted soul” in the first line, the “screeching” in the second line, and the image of the speaker’s friends fading away as the plane takes off add additional evidence that the speaker’s body and the airplane have formed some kind of propulsive union.

The fourth stanza, the speaker actually mentions a “divine union” in the first line. In the second line, the speaker arguably aligns themselves with the airplane again, as they’re both “created things” and in the air. The presence of “the Texan” in the final line of the fourth stanza appears to move the poem in another direction.

The mention of “all things” compels the speaker to consider other things, like history (Lyndon B. Johnson), philosophy (the Sophocles quote about not being born), and the beautiful and violent landscape that the speaker presumably notices from their airplane window.

Using this line-by-line explanation of the first four stanzas, as well as the review of some of the poem’s key themes, one should now have enough examples to explain the remaining lines and analyze them accordingly.

Like a Winding Sheet by Ann Petry

The unnamed protagonist wakes up late, close to four o'clock in the afternoon, as he works the night shift at a plant. His wife, Mae, is also getting ready for work in a different plant, and she remarks that the bed sheet looks like a winding sheet, a shroud wrapped around the dead, and that he looks like a "'huckleberry—in a winding sheet—.'" The protagonist notes how much his legs hurt, how much it feels like he hasn't really rested them since getting home early in morning from work. Mae notices that it's Friday the 13th, and he's late for work because he has to convince her to go to work and not just stay home out of superstition. The forewoman at the plant yells at him for being late and calls him "'nigger'"; he says she has a right to yell at him but that he won't let anyone call him that word. He wants to punch her in the face, but he refrains because he doesn't hit women, and he feels the tension in his hands for hours afterward.

On the way home, he sees coworkers inside a coffee shop and witnesses how the smell and taste of the brew seems to erase the fatigue from their faces. He goes in and waits in line, but when it's his turn, the blond girl serving coffee flips her hair and says, "'No more coffee for awhile.'" It's clear to everyone that she won't serve him because he's black. Again, he wants to hit her, but he will not hit a woman. The tension remains in his hands, even worse now than before. He cannot even grip a handhold on the subway.

By the time he gets home, Mae is there. She's in a good mood, but he is not. He snaps at her a couple of times about her gum, her hair, and so on, and she teases him, saying that he's "'nothing but a old hungry nigger trying to act tough.'" Suddenly, he punches Mae in the face without really meaning to; it just happens. And then he cannot stop, and he punches her over and over, feeling as though something inside is "binding him to this act," something like a winding sheet.

Night and moonlight by Henry David Thoreau

 Chancing to take a memorable walk by moonlight some years ago, I resolved to take more such walks, and make acquaintance with another side of nature: I have done so.

According to Pliny, there is a stone in Arabia called Selenites, “wherein is a white, which increases and decreases with the moon.” My journal for the last year or two, has been selenitic in this sense.

Is not the midnight like Central Africa to most of us? Are we not tempted to explore it — to penetrate to the shores of its lake Tchad, and discover the source of its Nile, perchance the Mountains of the Moon? Who knows what fertility and beauty, moral and natural, are there to be found? In the Mountains of the Moon, in the Central Africa of the night, there is where all Niles have their hidden heads. The expeditions up the Nile as yet extend but to the Cataracts, or perchance to the mouth of the White Nile; but it is the Black Nile that concerns us.

THE LILY WHITE BOYS SUMMARY

Summary

The couple finds they’re robbed after returning from Christmas party

This is a story happening on Christmas Eve. The couple, Dan Coleman and Celia Coleman attends a Christmas party which is held by wealthy Beth Follansbee. They walked home after the party, but it is when Dan Coleman tries to put his key into the lock that the door opens with a weird sound. As they enter the house, they know they get robbed. The burglar steals Celia’s jewelry, and other valuable things.


They are astonished but soon be calm. Celia says “in some way it is a relief.” They check everything as “the standard procedure”, and then call the police. After the police leave, Dan Coleman sees Celia trying evening suit when he is about to start up the stairs.


Theme


The dictionary meaning of lily-white is “pure white like the color of a lily”.Like many words,the expression also has both a positive and a negative connotation.On the positive side,it means “pure or spotless”;on the negative side,in the United States the term has come to imply a rich,segregated neighborhood in which white inhabitant are protected from other races and from the world of the underprivileged.

when it comes to the story,we are surprised to find the couple’s calmness towards the robbery of their house. However, the possession they had lost ,such as hi-fi, color TV,moonstone,diamond earrings,were all of high value.The couple just felt shocked,and didn’t urge the police to chase the burgler.How wealthy they were,and they may thanks to the robbery since it offerred them a good excuse to buy new valuables. So the word lily-white in the title ,implies the wealthy couple,who squander money without any hesitation and at the same time criticizes the broad gap between the wealth and the poor.

Nadine Gordimer’s "The Intruder"

“The Intruder,” which appears in Livingstone’s Companions, focuses on the decadence of an upper-class man of English descent. After shedding his last wife, hard-drinking, stay-out-late James Seago takes up with the beautiful teenage daughter of Mrs. Clegg, a woman of his age who affects a bohemian morality. Seago refers to the daughter, Marie, whom he uses sexually and enjoys having in his lap as he drinks, as his teenage doll, his marmoset, his rabbit. Because he has financial problems, Seago is plausibly able to postpone committing himself to her in marriage. Once they are married, Seago’s irresponsible life of nightly partying does not change. Having married his pet, however, he must live with her, and so they set up housekeeping in an unpleasant flat. Marie becomes pregnant. The arrival of a child will force changes in Seago’s way of life: For one thing, they will have to find living quarters more suitable for a child; for another, his wife-pet will have to give her primary attention to the child, not him. Arriving home early one morning after a night of partying, they fall into bed exhausted. A few hours later, Marie awakens hungry. She wanders out of the bedroom and finds the rest of the flat a wreck. All the kitchen staples have been spilled or thrown about; toothpaste is smeared about the bathroom. In the living room, on one of the sofa cushions, is “a slime of contraceptive jelly with haircombings—hers.” Gordimer only hints at the perpetrator. It seems more than likely, though, that it is James Seago, who again is rebelling at the prospect of being forced into a responsible mode of life.

The Bankrupt Man by John Updike (1983)

The bankrupt man dances. Perhaps, on other occasions, he sings. Certainly he spends money in restaurants and tips generously. In what sense, then, is he bankrupt?

He has been declared so. He has declared himself so. He returns from the city agitated and pale, complaining of hours spent with the lawyers. Then he pours himself a drink. How does he pay for the liquor inside the drink, if he is bankrupt?

One is too shy to ask. Bankruptcy is a sacred state, a condition beyond conditions, as theologians might say, and attempts to investigate it are necessarily obscene, like spiritualism. One knows only that he has passed into it and lives beyond us, in a condition not ours.

He is dancing at the Chilblains Relief Association Fund Ball. His heels kick high. The mauve spotlight caresses his shoulders, then the gold. His wife’s hair glistens like a beehive of tinsel above her bare shoulders and dulcet neck. Where does she get the money, to pay the hairdresser to tease and singe and set her so dazzlingly? We are afraid to ask but cannot tear our eyes from the dancing couple.

The bankrupt man buys himself a motorcycle. He is going to hotdog it all the way to Santa Barbara and back. He has a bankrupt sister in Santa Barbara. Also, there are business details to be cleared up along the way, in Pittsburgh, South Bend, Dodge City, Santa Fe, and Palm Springs. Being bankrupt is an expansionist process; it generates ever new horizons.

V.S. Naipaul`s ''Columbus and Crusoe''

 V.S. Naipaul`s ''Columbus and Crusoe'' (1967) is a persuasive example of the latter effect. Using Bjorn Landstrom`s book, ''Columbus,'' as his starting point, Naipaul argues that Columbus was a man of staggering ''banality'' in scope and motive. He wanted gold and wanted it with a hubris that made his name. And that`s pretty much all Columbus had to offer, Naipaul claims. The adventurer`s ''egoism is like an exposed deformity.'' To remedy it, ''romance is something we ourselves have to supply.'' Columbus` story conspicuously lacks a hero. Thus, he`s the substitute, the woeful stand-in. In a mere four pages, the buffet of Naipaul`s opinion is full and fierce. And in the wake of it, who could think about history in quite the same fashion?

Summary of "Meditation on the Moon" by Aldous Huxley

Huxley's essay is about the difference between the material and the spiritual, and he uses the moon as an example. His point is that the two ways of thinking about the moon are not mutually exclusive, but reinforce one another.

Huxley begins by criticizing the philosophy of "nothing but," a kind of reductionist, materialist view of the world that he calls "mean as well as stupid." Huxley instead advances the "not only, but also" view of the world, in which the material and the spiritual coexist. His central example is Socrates, who was accused as heretical for believing that the moon was a stone. Socrates defended himself by arguing that "all men" know the moon is a god. While it may be empirically true to say that the moon is a rock, Huxley argues that art and poetry provide similar empirical evidence that the moon is divine.

Huxley next defines the nature of this "divinity." Central to his explanation is the term numinous, which refers to a "peculiar kind of feeling" or sense of the supernatural. Because humans have numinous feelings, it follows that there must be gods that inspire those feelings. Moonlight inspires a number of emotions: awe, despair, love. Even if we believe that the moon is "only" a stone, it inspires feelings; meditating on the moon can make one
"feel most numinously a worm" and inspire a sense of man's smallness compared to the vastness of space.

Huxley concludes by arguing that man's ability to sense the numinous is evidence of his inherent spirituality and connection to a kind of higher, transcendent reality.

Summary of "Meditation on the Moon" by Aldous Huxley

Huxley's essay is about the difference between the material and the spiritual, and he uses the moon as an example. His point is that the two ways of thinking about the moon are not mutually exclusive, but reinforce one another.

Huxley begins by criticizing the philosophy of "nothing but," a kind of reductionist, materialist view of the world that he calls "mean as well as stupid." Huxley instead advances the "not only, but also" view of the world, in which the material and the spiritual coexist. His central example is Socrates, who was accused as heretical for believing that the moon was a stone. Socrates defended himself by arguing that "all men" know the moon is a god. While it may be empirically true to say that the moon is a rock, Huxley argues that art and poetry provide similar empirical evidence that the moon is divine. Huxley next defines the nature of this "divinity." Central to his explanation is the term numinous, which refers to a "peculiar kind of feeling" or sense of the supernatural. Because humans have numinous feelings, it follows that there must be gods that inspire those feelings. Moonlight inspires a number of emotions: awe, despair, love. Even if we believe that the moon is "only" a stone, it inspires feelings; meditating on the moon can make one "feel most numinously a worm" and inspire a sense of man's smallness compared to the vastness of space.

Huxley concludes by arguing that man's ability to sense the numinous is evidence of his inherent spirituality and connection to a kind of higher, transcendent reality.

Chuli by Sarubhakta | सरुभक्त : चुली उपन्यास | B.A 2nd year | Compulsary Nepali | 402

सरुभक्त

 १. उपन्यासकारको परिचय

नामः भक्त श्रेष्ठ
जन्मः वि.सं. २०१३ पोखरा, कास्की
कृतिहरुः
एकाङ्कीः असिना पग्लन्छ (२०३०)
नाटकः युद्ध उही ग्यास च्याम्बरभित्र (२०३७), इतिहासभित्रको इतिहास (२०४१), इथर (२०४३), गाउँघरका नाटकहरु (२०५०), मलामीहरु (२०५३), असमय अमौसम (२०५४), निमावीय (२०५५), सरुमारानी (२०६१), शरणार्थीहरु (२०६३) लगायत एक दर्जनभन्दा बढी ।
उपन्यासः पागल बस्ती (२०५३), तरुनी खेती (२०५३), समय त्रासदी (२०५८), चुली (२०६०)।
कविता संग्रहः बोक्सीको आह्वान र घोषणा पत्र (२०४०), कविता, प्रेमी र पागल (खण्डकाव्य, २०५०) लगायत एक दर्जनभन्दा बढी ।
कथा संग्रहः एउटा अभिनवको आत्मकथा (२०४४), छोरी ब्रह्माण्ड (२०४७), यामागल (२०५४), पदार्थहरुको गीत (२०६३) आदि ।
बालसाहित्यः अँध्यारो कोठा (२०६०), अन्नपूर्ण पिथेकस (२०६७) ।
आत्मसंस्मरणः मार्फत् मञ्जुलः एउटा भेट, एउटा नाटकको कथा, मेरो साहित्यिक कथा ।
सम्मान तथा पुरस्कार: साढे दुई दर्जनभन्दा बढी सम्मान, पुरस्कार र पदकहरु प्राप्त ।

औपन्यासिक प्रवृत्तिः
 अस्तित्ववादी र विसंगतिवादी जीवन भोगाइका अनुभूतिहरु पाइनु,
 जीवनका अनेक सङ्घर्ष र कठिनाइको चित्रण गर्नु,
 मानवताको चिन्तन र खोजी गर्नु,
 प्रेमको अमरता, जीवनको सुन्दरता र सङ्घर्षशील जीवनको कलात्मक प्रस्तुती पाइनु,
 एक युगमा एक दुई जनाले मात्र मानवताको चुली चढ्ने अवसर पाउँछ भन्ने जीवन दर्शन,
 पर्यावरणीय क्षेत्र र हिमाली परिवेशको सफल चित्रण गर्नु,
 मानवीय नैतिकतामा आएको ह्रासप्रति चिन्ता प्रकट गर्नु,
 जटिल भाषाशैली र अमूर्त पात्रको प्रयोग गर्नु,
 बौद्धिकताको प्रदर्शन गर्नु,
 काव्यात्मक भाषाको प्रयोग गर्नु,
 नारी अस्मिताको पक्षमा वकालत गर्नु,
 झिनो वा सूक्ष्म कथानकको प्रयोग गर्नु,
 विश्वशान्ति र विश्वमानवताको पक्षमा वकालत गर्नु,
 उद्देश्यमूलक र सार्थक जीवनका पक्षमा बहस गर्नु ।

२. चुली उपन्यासको विषयवस्तु / आस्वाद्य वा कथ्य विषय
सरुभक्तको चुली उपन्यास पहिलो पटक २०६० प्रकाशित लघु उपन्यास हो । यो कुल ७० पृष्ठमा संरचित छ । यसमा नेपालको हिमाली पर्यावरणीय क्षेत्र र हिमाल अरोहण वा पर्वतारोहणको विषयलाई उठान गरिएको छ । यस उपन्यासमा सगरमाथाको आधारशिविरदेखि चुलीसम्मको मार्गलाई मुख्य कार्यक्षेत्रका रुपमा प्रस्तुत गरिएको छ । विश्वकै सर्वाेच्च चुली सगरमाथा र त्यसको आसपास क्षेत्रलाई उपन्यासको परिवेश वा वातावरणका रूपमा चित्रण गरिएको छ । विशेष गरी यसमा हिमाल आरोहण गर्दाका उत्साह र चुनौतीहरुको वर्णन छ ।
चुली उपन्यासमा लेखकका विचारको भोक्ता र वर्णनकर्ता ‘ऊ’ पात्र हो । आरोही ‘ऊ’ पात्र पहिलो सात दिन नाम्चेमा, दोस्रो सात दिन थ्याङबोचेमा र तेस्रो सात दिन फेरिचे अनि लोबुचेमा बिताइ सर्वोच्च चुली सगरमाथाको आधारशिविरमा पुग्छ । उसँग गाइड र सहआरोहीहरु नभए पनि आधारशिविरसम्मका लागि भरियाहरु छन् । ५३ सय मिटरको आधारशिविरमा विदेशी आरोहीहरुको घुइँचो छ । अर्को दिन ऊ आधारशिविरबाट आल्मुनियमका भ¥याङ, नइलनका रसी र अनेक पुलहरु पार गर्दै खुम्बु आइसफलसम्म पुग्छ र पुनःआधारशिविरमै फर्किन्छ । केही दिन मौसमको प्रतीक्षा र आरोहणको अभ्यासपछि आइसफल पार गरी ऊ आधारशिबिरबाट चार घण्टा मै ६१ सय मिटर उचाइमा रहेको क्याम्प एक क्षेत्रमा पुग्छ । त्यहाँबाट पनि ऊ एक्लै ६४ सय मिटर उचाइमा रहेको क्याम्प दुई तर्फ लाग्छ । अनुकूल र प्रतिकुल मौसमको कुनै प्रवाह नगरी आधारशिविरबाट १५ घण्टामा ऊ प्रियसी र सुखी परिवारको परिकल्पना गर्दै ७३ सय मिटर उचाइमा रहेको क्याम्प तीन पार गरी माइनस २५ डिग्री सेल्सियस तामक्रममा रहेको क्याम्प चार क्षेत्रमा पुग्छ ।
आधारशिविरबाट हिडेपछि मृत्युको पहिलो ढोका मानिने खुम्बु आइसफल र दोस्रो ढोका मानिने हिलारी स्टेप (चुलीभन्दा २०० फिट तल) समेत पार गर्दै बिहान चार बजेतिर ऊ ठीक २२ घण्टामा माइनस ४० डिग्री सेल्सियस तामक्रमको ८८४८ मिटर उचाइमा रहेको गरमाथाको चुली टेक्न सफल हुन्छ । त्यहाँबाट उसले तिब्बतर्फका पठार र दक्षिणतर्फका ल्होत्से, मकालु, नुप्से, कञ्चनजङ्घा लगायतका थुप्रै हिमाल र थ्याङ्बोचे गुम्बाहरुको समेत अवलोकन गर्दछ । चुलीबाट फर्किने क्रममा उसको हिमपहिरोमा परी दुःखद मृत्यु हुन्छ । यही आधारशिविरबाट क्याम्प १,२,३,४ हुँदै सगरमाथाको चुलीसम्म पुग्न सफल भएर पनि फर्किने क्रममा भएको उसको मृत्युको वर्णन नै यो उपन्यासको कथानक बन्न पुगेको छ ।
यो उपन्यासको विषयवस्तु आदि, मध्य र अन्त्य घटना श्रृङ्खलाको रैखिक ढाँचामा संरचित छ । नियात्रा शैलीमा वर्णित कथ्य विषयमा पर्वतारोहीको साहस र आकाङ्क्षा, गाइडको पेसा, भरियाका बाध्यता, हिमाली सौन्दर्य, हिमाल प्रदूषणको विषय, मौसमको अनुकूलता र प्रतिकूलता, भोटे कुकुर, हिमाली काग, शेर्पाभूत, हिममानव (यती), देवीदेवता, साइत, कुसाइत, अन्धविश्वास आदिको वर्णन समेत उपन्यासमा कथ्य विषयका अंश बनेका छन् ।
यो उपन्यास तृतीयपुरुष दृष्टिबिन्दुमा संरचित छ । यसमा कतै पनि सहभागी पात्रको नाम उल्लेख नगरी सर्वनाम ‘ऊ’ का माध्यमबाट कथानकलाई अगि बढाइएको छ । यसमा विषयवस्तुको टिप्पणी वा वर्णन ‘ऊ’ पात्र आफैैँले गरिरहेको छ । समाख्याता वा वर्णनकर्ता आख्यानभन्दा बाहिरै रही आपूm सर्वज्ञ भएर आप्mना अनुभव, विचार र घटनालाई प्रस्तुत गरिरहेको छ । यसरी उपन्यासकार आपूm चुली नचढे पनि आफै चढे झैं उपन्यासका सम्पूर्ण घटनाका बारेमा पूर्ण जानकारी भएकाले यहाँ तृतीय पुरुष सर्वज्ञ दृष्टिबिन्दुको प्रयोग भएको स्पष्ट देखिन्छ ।

३. चुली उपन्यासका पात्रहरुको कार्य वा चरित्र
चुली उपन्यास पर्वतारोहीको जीवनदृष्टि, यात्रानुभूति र मनोलोकीय यथार्थको प्रस्तुति हो । चुलीको मुख्य पात्र ‘ऊ’ हो । उसँग गएका भरिया, युवती, अन्य आरोहण दलका विदेशी आरोहीहरु, पथप्रदर्शकहरु सहायक पात्र हुन् । सगरमाथा मानवेत्तर अमूर्त पात्र हो । अन्य हिमालका चुलीहरु, मौसम, भोटे कुकुर, काग आदि गौण मानवेत्तर पात्रहरु हुन् । सम्झना गरिएकी ‘प्रियसी’ प्रतीकात्मक पात्र हो । नामभन्दा कामलाई महत्व दिनु ‘ऊ’ पात्रको मुख्य विशेषता हो । मुख्य पात्रका चारित्रिक विशेषताको प्रदर्शन गर्नु नै उपन्यासको मूल उद्देश्य हो । चुली चुम्ने उद्देश्य अनुसार २१ दिनमा ऊ पात्र सगरमाथाको आधारशिविरमा पुग्छ र त्यहाँबाट २२ घण्टामा ऊ सगरमाथाको चुली चुम्न सफल हुन्छ । मुख्य पात्रका चारित्रिक विशेषताहरु:
 एक्लै यात्रा गर्नु रुचाउनु,
 आप्mनो लक्ष्य पूरा गर्न अनेक चुनौतीको सामना गर्न तयार हुनु
 महान् लक्ष्यका साथ अगाडि बढ्नु,
 प्रकृतिसँग जुध्न नडराउनु,
 कठिन यात्रामा पनि प्रियसीको याद र सुखी परिवारको कल्पनामा साहसी यात्रा गर्नु,
 अरुले एक्लै हिमाल आरोहण गर्नु हुन्न भन्दा पनि आप्mनो हठ वा जिद्दी नत्याग्नु,
 स्वाभिमानी र दृढ निश्चयी बन्नु,
 आफैले खनेको बाटोमा हिंड्न रुचाउनु,
 जीवनमा दुःख भए पनि जीवनलाई दुःख नसम्झिनु,
 कर्ममा विश्वास गर्नु,
 जीवनहीन जीवन नभएर मृत्युहीन मृत्युको खोजी गर्नु,
समग्रमा ‘ऊ’ पात्रमा उच्च बौद्धिक, दार्शनिक, साहसी, निडर, देशप्रेमी, मानवतावादी, हिमालपे्रमी, स्वाभिमानी, कर्मवादी, दृढ निश्चयी, उत्तरदायी र आत्माविश्वासी देखिनु पात्रका चारित्रिक विशेषता हुन् ।

४. चुली उपन्यासको मुख्य भाव वा सन्देश
‘चुली’ सरुभक्तको हिमाली पर्यावरण र हिमाल आरोहणको विषयमा आधारित उपन्यास हो । यसमा मानवीय जीवन भोगाइ र हिमाल आरोहणका बीचको तादात्म्यलाई प्रस्तुत गरिएको छ । पर्वतारोहीको संवेदना र अनुभूतिलाई देखाउनु यो उपन्यासको मूल उद्देश्य हो । यसमा ‘उ’ पात्रका माध्यमबाट प्रेमको अमरता, जीवनको सुन्दरता र सङ्घर्षशील जीवनको कथालाई प्रस्तुत गरिएको छ । यसमा कठोर चुलीको यात्रा ताक्नेले मात्र जीवनका अनेक संघर्ष र कठिनाइ भोग्नुपर्छ अनि मात्र सफलता प्राप्त गर्नसकिन्छ भन्ने निष्कर्ष निकालिएको छ ।
यो वैचारिक उपन्यास हो । यसमा व्यक्तिले जीवनमा अमरता प्राप्त गर्न मानवताको चुलीमा चुलिनुपर्छ भन्ने सन्देश दिइएको छ । सगरमाथा आरोहणमा जस्तै मानव जीवनमा पनि अनेक प्रकारका समस्या र सङ्कटहरू आउन सक्छन् । त्यसलाई बुद्धिमत्तापूर्वक पन्छाउँदै अगि बढ्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ । यसमा व्यक्ति मरे पनि मानवता र उसको महानता कहिल्यै मर्दैन भन्ने सार निकालिएको छ । चुली चढ्ने सौभाग्य पृथ्वीको इतिहासमा एक युगमा एक दुई जना व्यक्तिलाई मात्र प्राप्त हुन्छ । यो सौभाग्य बुद्ध, कृष्ण, यसु, महावीर, मोहम्मद, सुकरात, कन्प्mयुसियस, माक्र्स, डार्विन, फ्रायड आदिले मात्र प्राप्त गर्न सफल भए ।
यो उपन्यासमा थोरै सामग्रीभित्र धेरै प्रकारका सुक्ति वा सूत्रहरु प्रस्तुत गरिएको छ । यहाँ जीवनको उचाइ र मृत्यु भोगाइका बीचको लेखाजोखा गरिएको छ । चुलीको आरोहण उत्तेजनाले होइन, विवेक र बुद्धिले सम्भव छ भन्ने धारणा पनि व्यक्त गरिएको छ । यसमा जीवनवादी, प्रेमवादी, कर्मवादी, जीवनप्रतिको आशावादी र सकारात्मक दृष्टिकोणलाई प्रस्तुत गरिएको छ । हिमालभन्दा शान्त र सुन्दर ठाउँ पृथ्वीमा कतै छैन भन्ने सन्देश पनि दिइएको छ । मानव इतिहास प्रकृतिसँगको सम्झौता नभइ संघर्षको इतिहास हो भन्ने निष्कर्ष निकालिएको छ । यात्रा फोहोरी स्वर्थको खेल नभइ पवित्र विश्वास र समर्पणको उपज हो भन्ने निष्कर्ष निकालिएको छ । जीवन र मृत्यु, सिद्धान्त र व्यवहार, मन र शरीरबीचको सन्तुलन नै चुली वा जीवनको सफलता हो भन्ने सन्देश नै उपन्यासको मूल भाव हो ।

५. चुली उपन्यासको परिवेश/पर्यावरण
कुनै पनि उपन्यासमा स्थान, समय र घटना वा विषयवस्तको वर्णनले परिवेश वा पर्यावरणको चित्रण गरिरहेको हुन्छ । लघु आयाममा लेखिएको प्रस्तुत चुली उपन्यासमा सगरमाथाको आधारशिविरदेखि चुलीसम्मको मार्गलाई स्थानीय परिवेशका रुपमा लिइएको छ । उपन्यासलाई यथार्थपरक बनाउन मुख्य कार्य क्षेत्रका रुपमा नाम्चे, सगरमाथाको आधारशिविर, घोर्तेन, थ्याङबोचे, फेरिचे, लोबुजे, खुम्बू आइसफल, क्याम्प एक, दुई, तीन, चार, ल्होत्सेमुख, हिलारी स्टेप, रेजर्सएजको उकालो आदि मुख्य स्थानका रुपमा वर्णन गरिएको छ । यात्रामा देखिने गुराँसे घाँटी, तम्बु, ध्वजापतका, गुम्बा, हिमाली बस्ती, हिमाली खानपान, देवीदेवताप्रतिको आस्था आदि चुलीका परिवेश हुन् । उपन्यासको कथावस्तु २१ दिन, २२ घण्टाको समयावधिमा आधारित छ । पर्वतारोहणलाई यथार्थपरक बनाउन ‘रुकस्याक, क्रेम्पोन पाइला, ग्लेसियर, आइसफल, हिमबञ्चरो, डोरी, पञ्जा, खरपस, हिलारी स्टेप, हिमतुफान’ आदि पारिभाषिक शब्दको प्रयोगले उपन्यासलाई यथार्थको नजिक पु¥याएको छ ।
विश्वकै सर्वाेच्च चुली र त्यसको आसपासलाई परिवेश बनाइएको यस उपन्यासमा हिमाली वातावरणको सघन रूपमा चित्रण भएको छ । आरोही र भरियाहरुका संवाद, पूजाआज, भोजन, आरोहणको अभ्यास, बन्दोबस्तीका सामग्रहरु, आत्माविश्वास, अन्धविश्वास, पेसागत बाध्यता, हिमाली सौन्दर्य, हिममानव, हिमाल प्रदूषणको विषय, बाटोमा प्mयाकिएका तम्बु र सिलिन्डरका सामग्रीहरु, मौसमको अनुकूलता र प्रतिकूलता, कुकुर, काग, शेर्पाभूतको विश्वास, देवीदेवता, साइत, कुसाइत, आदिको वर्णनले उपन्यासलाई जीवन्त बनाएको छ ।
आरोहीको साहसिक यात्रा, उत्साही वातावरण, कौतुहलतापूर्ण घटनाक्रम र मनमोहक दृश्यावलीको वर्णनले गर्दा नायक ‘ऊ’ पात्र मृत्युको मुखमा पुगिसक्दा पनि कथामा दुःखद वातावरणको झल्को पाइँदैन । उपन्यास दुःखान्त भएर पनि कारुणिक बन्नसकेको छैन । जीवनलाई संघर्षको प्रतीकका रुपमा लिइएको छ । हिमाल र जीवन दुवैमा सङ्घर्ष र चुनौती रहन्छ भन्ने आशय प्रकट गरिएको छ । कथ्य भाषा र पर्वतारोहणसम्बन्धी पारिभाषिक शब्दहरूको प्रयोगले उपन्यासलाई स्वाभाविकता र जीवन्तता प्रदान गरेको छ । यिनै साहसी यात्रा, अनुकूल र प्रतिकूल मौसम, प्राकृतिक सौन्दर्यहरु, संभावित जोखिम र अपनाउनुपर्ने सावधानी, प्राकृतिक भूबनोट, पत्तीका धारजस्ता चट्टान आदिको सजीव चित्रण नै प्रस्तुत उपयासको परिवेश हो । यही परिवेशको कलात्मक चित्रणले उपन्यासलाई यथार्थपरक बनाएको छ ।

६. शीर्षकको सन्दर्भ, प्रतीकात्मक अर्थ र सार्थकता
‘चुली’ सगरमाथा हिमाल आरोहणको सन्दर्भमा तयार गरिएको लघु उपन्यास हो । ‘चुली’ शब्दको कोशीय अर्थ पहाड वा हिमालको चुचुरो, टुप्पो, टाकुरो, शिखर वा उच्च स्थान भन्ने हुन्छ । यही अभिधार्थलाई उपन्यासको शीर्षक राखिएको छ । यहाँ प्रयुक्त ‘चुली’ शब्दले अभिधात्मक र प्रतीकात्मक दुवै अर्थलाई एकैसाथ वहन गरेको छ । अभिधात्मक अर्थमा चुलीले विश्वकै सर्वाेच्च शिखर सगरमाथालाई बुझाएको छ भने प्रतीकात्मक अर्थमा यसले जीवनको महान् लक्ष्य, उद्देश्य वा गन्तव्यलाई सङ्केत गरेको छ । सगरमाथा हिमालको चुली मात्र नभएर सपनाको चुली हो र सर्वोच्चताको चुली हो भन्ने प्रतीकात्मक अर्थलाई पनि अथ्र्याइएको छ । यसमा जुनसुकै परिस्थितिमा पनि मानिस आप्mनो लक्ष्यमा पुग्नुपर्ने धारणालाई अभिव्यञ्जित गरिएको छ ।
यसरी अभिधात्मक र प्रतीकात्मक दुवै दृष्टिबाट हेर्दा चुली उपन्यासको शीर्षक यथार्थपरक, स्वभाविक र सान्दर्भिक बन्न पुगेको छ । मन र शरीर, सिद्धान्त र व्यवहार, जीवन र मृत्युलाई स्वभाविक रुपमा हेरिएको छ । तसर्थ उपन्यासको शीर्षक कथ्य, भाव र उद्देश्यअनुरूप सार्थक र उपयुक्त बन्न पुगेको छ ।

७. चुली उपन्यासमा अभिव्यक्त सूक्तिमय विचार वा वैचारिक आधार
 हिमाल कर्मले चढिन्छ भाग्यले चढिदैन ।
 मन्छे एक साहस हो, साहस आपैंmमा एक प्रतिभा हो ।
 मान्छेका लागि जीवनको अर्थ नयाँ बाटो पत्ता लाउनु भन्ने हुन्छ ।
 हिमाल चढ्नेहरूका जीवनमा थकाइ हुन्छ, थकाइमा जीवन हुँदैन ।
 मान्छेले जीवनहीन जीवन होइन, मृत्युहीन मृत्यु रोज्नुपर्छ ।
 मान्छे आप्mनै इतिहासको स्वप्नद्रष्टा हो ।
 यदि भाग्य मान्ने हो भने मान्छेले आप्mनो भाग्य आपैंm बनाउनु पर्छ ।
 उद्देश्यविहीन जीवन मृत्यु हो, मृत्यु कुनै उद्देश्य होइन ।
 जीवन सक्न एउटै दुर्घटना पर्याप्त भइदिन्छ ।
 दुर्घटनाहरूसित लुकामारी खेल्नुको नाम नै हो जीवन ।
 राम्ररी योजना गरिएन भने सपना सधैं सपनै रहन्छ ।
 मान्छे समाजमा बस्नुपर्छ तर हिमाल चढ्दा एक्लै चढ्नुपर्छ ।
 मनले मात्रै सगरमाथा चढ्न सकिँदैन ।
 चुलीको यात्रा भनेको जहिले पनि एक्लो यात्रा हो ।
 जीवन भनेको जोखिमहरूको एक सुन्दर कविता हो ।
 जोखिमहरुदेखि तर्सनेहरु सधै कुरुप कविता रचना गर्छन् ।
 काँडाहरूले अरूलाई घोच्छन् आपैmँलाई घोच्दैनन् ।
 हिमालमा सबै कुरा जम्छ तर हृदय जम्दैन ।
 जिन्दगीको अर्काे नाम विवशता हो तर विवशताको अर्काे नाम जिन्दगी होइन ।
 जीवनमा दुःख छ, जीवन दुःख होइन ।
 भावुकताले मान्छेलाई कमजोर बनाउँछ ।
 राम्रो मौसम राम्रो कुरा हो तर राम्रो मौसमको प्रतीक्षा गरिबस्नु मात्रै राम्रो कुरा होइन ।
 सबै सम्भावनाहरू दुर्भाग्यपूर्ण हुँदैनन् तर चुनौतीपूर्ण भने हुन्छन् ।
 प्रियसीको सम्झना जहिले पनि न्यानो हुुुुन्छ चाहे हिमालमा होस् चाहे उत्तरी–दक्षिणी धु्रवहरूमा ।
 मायाको सानो घर संसारको सबैभन्दा ठूलो गगनचुम्बी भवनभन्दा बलियो हुन्छ ।
 मान्छेले सबभन्दा पहिले आपैंmलाई चिन्न र विश्वास गर्न जान्नुपर्छ ।
 मान्छेका भूलहरू मान्छेकै कर्मले महान् वा तुच्छ बन्छन् ।
 महान् लक्ष्यको यात्रा भनेको फोहोरी स्वार्थको यात्रा होइन, पवित्र विश्वास र समपर्णको यात्रा हो ।
 महान् लक्ष्यहरू, महान् समस्याहरू र महान् संघर्षहरूले नै मान्छे महान् बन्छन् ।
 मान्छेको चरित्र पवित्र एवं सिर्जनशील हुनुपर्छ ।
 जीवनको यात्रा अनवरत हुनुपर्छ ।
 मान्छेका महान् कर्महरू शिथिल मनका उपज होइनन् ।
 चुलीको यात्रा हजारौं र लाखौं समस्याहरूको यात्रा हो ।
 जीवन भूल होइन तर जीवनमा भूलहरू हुन्छन् ।
 अज्ञानीहरू आपूmलाई ज्ञानी सम्झन्छन् ।
 जीवनको महान् यात्रामा हिँड्नेहरू बाटोमा निदाउँदैनन् ।
 विना शरीर मन हुँदैन र विना मन शरीर रहँदैन ।
 मान्छे मरे पनि मानवता र महान्ता कहिले पनि मर्दैन ।
 जीवनका लक्ष्यहरू नदेखिनुको अर्थ जीवनका लक्ष्यहरू नहुनु होइन ।
 जीवन नबुझ्नेहरू जीवनलाई शत्रुतापूर्ण दृष्टिले हेर्छन् ।
 दुःख कहिले पनि अरूको हुँदैन ।
 विजयमा खुसी हुनुपर्छ तर चाहिनेभन्दा धेरै होइन । चाहिनेभन्दा धेरै खुसी मूर्खहरू मात्र हुन्छन् ।
 जीवन एउटा मात्र चुलीका लागि होइन, धेरैधेरै चुलीहरूका लागि हो ।
 पृथ्वीको इतिहासमा एक युगमा एक दुई जनाले मात्र मानवताको चुली टेक्छन् ।
 जीवनमा तुफानहरू आइरहन्छन् । तुफानसित भागेर तुफानबाट बच्न सकिँदैन ।
 महासङ्कटका बेला भगवान् सधैं अनुपस्थित हुन्छ ।
 बुद्ध, कृष्ण, यसु, महावीर, मोहम्मद, सुकरात, कन्प्mयुसियस, माक्र्स, डार्विन, फ्रायड आपैmमा हिमाल हुन् ।
 जोसित आत्माविश्वास, धैर्य र निर्णय गर्ने क्षमता छैन उसले कहिल्यै हिमाल चढ्न सक्दैन ।
 चुली नदेखिनु चुली नहुनु होइन । जीवनका चुली पनि यस्तै हुन्छन् ।
 खतरापछिको अर्को खतरा नै जीवन हो ।
 जीवन एउटा मात्र चुलीका लागि होइन, धेरैधेरै चुलीका लागि हो ।
 अधिकांश दुर्घटना सुली चढ्नेभन्दा ओर्लने क्रममा हुन्छ । असफलतामा होइन सफलतामा दुर्घटना हुन्छ ।

प्रश्नहरु
१. चुली उपन्यासको आस्वाद्यय वा कथ्य विषयको चर्चा गर्नुहोस् ?
२. चुली उपन्यासका पात्रहरुको कार्य वा चरित्र चित्रण गर्नुहोस् ?
३. चुली उपन्यासको मुख्य भाव वा सन्देश के हो ?
४. चुली उपन्यासको परिवेशको चित्रण गर्नुहोस् ?
५. चुली उपन्यासको शीर्षकको सन्दर्भ, प्रतीकात्मक अर्थ र सार्थकता के कस्तो छ ?
६. चुली उपन्यासमा अभिव्यक्त सूक्तिमय विचार वा वैचारिक आधार के हो ?

Full source